De marinetaken worden uitgevoerd door ongeveer 15.000 militairen en 5.000 burgers. Voor de uitvoering beschikt de Koninklijke Marine over schepen vliegtuigen en voertuigen. Het Korps Mariniers is een dienstonderdeel van de Koninklijke Marine en valt als zodanig ook onder de Marinestaf.

Het organisatieschema

Net zoals de overige krijgsmachtdelen is het Korps Mariniers opgebouwd uit battaljons en compagnieën. Dit systeem is in de loop van de eeuwen ontstaan in Frankrijk, waar met Napoleon het systeem verfijnd heeft. Dit systeem biedt een duidelijke en eenduidige hierarchie, om het gecombineerde geheel van onderdelen in een krijgmacht beheerbaar en beheersbaar te houden.

Bevelvoering en lokaties

VGKAZ: Van Ghentkazerne, Rotterdam

De Van Ghentkazerne in Rotterdam is de basis waar het Mariniers Opleidingscentrum gevestigd is.

MOC: Mariniers Opleidingscentrum, Rotterdam

Vrijwel alle opleidingen van het Korps Mariniers zijn geconcentreerd bij het Mariniers Opleidingscentrum, in de Van Ghentkazerne in Rotterdam. Alleen de amfibische opleiding en training wordt gegeven bij de Joost Dourleinkazerne in Texel.

Een aantal malen per jaar wordt hier onder andere de basisopleiding tot marinier gegeven en één keer per jaar de praktische opleiding tot officier der mariniers. Ook de opleidingen voor specialisaties worden vanuit het MOC geregeld. De daadwerkelijke opleidingen voor specialisaties vinden vaak elders in het land, of elders in de wereld plaats. Het Korps Mariniers opereert immers "Qua Patet Orbis".

GOEM: Groep Operationele Eenheden, Doorn

Alle operationele eenheden van het Korps Mariniers zijn ondergebracht in de Groep Operationele Eenheden Mariniers (GOEM). Het grootste deel van deze eenheden is gevestigd in de Van Braam Houckgeestkazerne te Doorn.

De Groep Operationele Eenheden Mariniers (GOEM) is zodanig opgezet, dat de organisatie van de mariniersbataljons vanuit de GOEM kan worden voorzien van de nodige logistieke- en gevechtssteun, al naar gelang de uit te voeren taak en de omstandigheden ter plaatse. Vrijwel alle 1725 functies binnen de Groep Operationele Eenheden Mariniers in Nederland (in vredestijd) zijn operationele functies. De taak voor de commandant van de GOEM is het maximaliseren van de geoefendheid teneinde de door de commandant van het Korps Mariniers nagestreefde operationele gereedheid te kunnen leveren.

Om dit te kunnen realiseren, beschikt de commandant van de GOEM over een kleine staf van 19 man. De commandant van de Groep Operationele Eenheden Mariniers valt direct onder de commandant van het Korps Mariniers.

JDKAZ: Joost Dourleinkazerne, Texel

De ambibische training van het Korps Mariniers vindt plaats op de Joost Dourleinkazerne op Texel. Zowel de opleidingen van het MOC als de operationele eenheden komen hier voor het oefenen van amfibische operaties. Ook de opleiding van de bestuurders voor de verschillende landingsvaartuigen vindt hier plaats. De JDKAZ is de thuisbasis voor het amfibisch ondersteuningbataljon, dat in 1999 is opgericht.

Pas in 1983 kreeg deze kazerne zijn huidige naam, genoemd naar de majoor der mariniers die op Oost-Java als compagniescommandant in 1946-1947 een belangrijke rol speelde.

MARNS CARIB: Mariniers caribisch gebied, Curaçao en Aruba

Eenheden van het 4e mariniersbataljon bevinden zich op de Nederlandse Antillen en Aruba. Als zodanig vallen ze onder directe verantwoordelijkheid van de Commandant Zeemacht Caribisch Gebied (CZMCARIB). Vandaar de gestippelde lijn in het organisatieschema.

GOEM: MARNSBAT 1 T/M 4

Het Korps Mariniers is samengesteld uit vier operationele infanteriebataljons, Daarvan zijn er twee in Nederland gestationeerd en een derde is mobilisabel, wat wil zeggen dat het op korte termijn oproepbaar is. De wapens en uitrusting van het derde bataljon staan permanent gereed.

Het Eerste mariniersbataljon kan, net als alle andere eenheden van de Groep Operationele Eenheden Mariniers, worden ingezet voor nationale taken, ceremoniële verrichtingen of het verlenen van bijstand in geval van rampen of dreiging daarvan. Tevens kan de eenheid worden ingezet voor NAVO- of VN-taken. 1MARNSBAT vormt de kern van de bijdrage van het Korps Mariniers aan de United Kingdom/Netherlands Landing Force (UK/NL LF). Dit is een permanent samenwerkingsverband van Britse en Nederlandse mariniers en bestaat sinds 1973. Het voornaamste bestandsdeel van de UK/NL LF is een Britse mariniersbrigade, 3 Commando Brigade Royal Marines. Tijdens oefeningen of ernstinzet worden de Nederlandse marinierseenheden hieraan toegevoegd.

Net als het Eerste mariniersbataljon is ook het Tweede mariniersbataljon geoefend en uitgerust om in bergachtige gebieden en onder arctische omstandigheden te opereren. Sinds 1989 vormt 2MARNSBAT de kern van de Nederlandse bijdrage aan Allied Command Europe Mobile Force Land (AMF-L), de snelle interventiemacht van de Supreme Allied Commander Europe (SACEUR). Deze in 1963 opgerichte eenheid moet relatief snel kunnen worden ingezet om op te treden tegen een (potentiële) agressor. De AMF(L) kan optreden in het gehele NAVO-verdragsgebied.

Ook moet 2MARNSBAT gereed zijn voor inzet in VN- of enig ander internationaal verband. Zo vormde 2MARNSBAT de kern van het detachement Cambodja I, dat in april 1992 als eerste eenheid van het Korps Mariniers naar Cambodja werd uitgezonden. Van begin 1995 tot begin 1996 is een compagnie van 2MARNSBAT ingezet in het kader van de United nations Mission in Haïti (UNMIH). In 1999 is de staf van 2MARNSBAT, aangevuld met een beveiligingscompagnie van 1MARNSBAT (de 13e Infanteriecompagnie), uitgezonden naar Albanië voor het begeleiden van vluchtelingen uit Kosovo. Vanaf december 2000 is 2MARNSBAT, in het kader van de United Nations Mission in Ethiopia and Eritrea (UNMEE), aanwezig in Afrika.

Het 4e mariniersbataljon is gelegerd op de Nederlandse Antillen en Arbuba. Zie voor meer informatie MARNS CARIB.

GOEM: GEVSTBAT

Het gevechtssteunbataljon (GEVSTBAT) heeft als taak om (gevechts)steun aan de mariniersbataljons te leveren, door middel van zware wapens of van specialistisch opgeleid personeel.

Het bataljon bestaat uit twee 120 mm Mortiercompagnieën, een Luchtverdedigingspeloton en een Lange afstands verkenningscompagnie. Hierin zijn een Geniepeloton, een peloton Berg- en koudweerspecialisten (mountain-leaders: MLVERKPEL) en een Amfibisch verkenningspeloton (kikvorsmannen) ondergebracht. Ook de Bijzondere Bijstands Eenheid Mariniers is bij het Gevechtssteunbataljon ingedeeld.

Het GEVSTBAT stelt ook de nodige middelen beschikbaar voor de samenstelling van het lange-afstand verkenningscompagnie (LAVERCIE). Het LAVERCIE vormt samen met het Korps Commandotroepen van de Koninklijke Landmacht, de Netherlands' Special Operations Forces (NL SOF). Hierin bevinden zich als zodanig eenheden van het AMFVERKPEL, MLVERKPEL en de BBE.

Alle subeenheden van het Gevechtssteunbataljon kunnen worden toegevoegd aan de infanteriebataljons en kunnen zo worden ingezet als NL bijdrage in internationaal verband, zoals de UK/NL LF en AMF(L).

GOEM: LOGBAT

Om aan hun operationele taken te kunnen voldoen, hebben de infanteriebataljons behoefte aan zogenaamde tweedelijns logistieke ondersteuning. Praktisch houdt dit in: de voorziening van transport, bevoorrading, voeding, geneeskundige en geestelijke verzorging en huisvesting. Bij de oprichting van de Groep Operationele Eenheden Mariniers is daarom tegelijkertijd een Logistiek Bataljon (LOGBAT) opgericht dat de volgende drie taken kreeg :

• Het instandhouden van de eenheden van de Groep Operationele Eenheden Mariniers
• Het huisvesten van de eenheden van de Groep Operationele Eenheden Mariniers
• Voorzien in de mogelijkheden voor opwerken en trainen, om hun taken te kunnen uitvoeren

Een deel van het Logistiek Bataljon was afkomstig uit de voormalige logistieke dienst van de Van Braam Houckgeestkazerne, zowel op personeels- als op matrieelsgebied. Daarnaast werden de "C-echelons" van de Eerste en Tweede Amfibische Gevechtsgroep in het Logistiek Bataljon samengevoegd.

Het huidige logistiek bataljon als geheel heeft dezelfde operationele status als de overige bataljons. Een deel van het LOGBAT is bestemd om 1MARNSBAT logistiek te ondersteunen in de UK/NL Landing Force. In deze functie heet dit onderdeel het "Combat Service Support Echelon" (CSS-echelon). Dit treedt bij oefeningen of bij operationele inzet op als deel van het Commando Logistic Regiment, het Britse logistieke element van 3rd Commando Brigade Royal Marines.

Om de eerdergenoemde taken te kunnen vervullen, is het logistiek bataljon opgebouwd uit een drietal compagnieën.

LOGCIE

de logistieke compagnie is opgebouwd uit een vijftal pelotons:

• Bevoorradingspeloton (BEVOPEL)
• Onderhoudspeloton (ONDERHPEL)
• Kledings en Voedingspeloton (KLEVOPEL)
• Administratiepeloton (ADMINPEL)
• Verbindingspeloton (VBDPEL)

De logistieke compagnie als geheel is verantwoordelijk voor het op peil houden van voorraden, de distributie van voorraden naar de gevechtseenheden, verzorgen van communicatiemogelijkheden en het voeren van de administratie.

GNKCIE

De geneeskundige compagnie voorziet in de behoeften van medische en geestelijke zorg aan eenheden van de GOEM. De compagnie bestaat uit een ziekenboeg, een Field Dressing Station (FDS) en een sectie bedrijfsveiligheid/milieu.

Het FDS is een mobiel veldhospitaal dat bijvoorbeeld tijdens vredesmissies is ingezet. Opgebouwd vormt dit een compleet hospitaal met chirurgische capaciteit, dat in korte tijd kan worden opgezet.

TCIE

De transportcompagnie heeft als taak het verzorgen van de benodigde mobiliteit, ter ondersteuning van operaties van alle operationele eenheden. Het TCIE is hiervoor samengesteld uit:

• Een transportpeloton
• Een werkplaatspeloton
• Een ondersteuningsechelon

Belangrijk in de recente geschiedenis van het Logistiek Bataljon waren de operaties waaraan het Korps deelnam. Of het nu Cambodja, Zaïre, Bosnië, Haïti of Irak was (Irak inmiddels 2x) het Logistiek Bataljon was er altijd bij, terwijl door de achterblijvers in de Van Braam Houckgeestkazerne hard moest worden doorgewerkt voor logistieke ondersteuning "op afstand" of voorbereiding van de volgende inzet of oefening.

GOEM: BCR'S

De battle casualty replacements zijn een reserve waaruit kan worden geput, om operationele tekorten door doden of gewonden op te kunnen vangen.